(مهندس بازرگان پشت تریبون مجلس)
ميخواهم راجع انتخابات مجلس آينده صحبت کنم.
نهضت آزادي اولين گروهي خواهد بود که با مقابله با استبداد و رجعت
طاغوت خواهد پرداخت. اما آرمان مشترک، يعني مثلث مقدس آزادي ملت، استقلال
مملکت، استقلال جمهوري اسلامي با دو اصل مقدس ديگر، يعني حاکميت ملي و
اجراي قانون اساسي، مخمسي تشکيل مي دهند که پنج ضلع آن وابستگي ملازم
متقابل با هم داشته، حيات و قوامشان در گروي انتخابات آزاد مي باشد.
اگر ما مجلس آزاد مستقلي نداشته باشيم که متعلق و منبعث از تمام ملت
باشد، دير يا زود جمهوري اسلامي مانند سلف خود مشروطيت سلطنتي با حفظ صورت
و عنوان، تبديل به نوعي استبداد و نظام طاغوتي متکي به استيلاي خارجي
خواهد شد. هميشه و همه جاي دنيا استبداد از روزي شروع شده است که يک شاه،
يک خاندان، يک طبقه و حتي يک مکتب خواسته است ولو با حسن نيت و به قصد
خدمت، خود را يگانه مالک، يگانه مسئول و يگانه مامور بر سايرين تصور و بر
جامعه تحميل نموده، وقعي به رضايت و راي مردم ننهد. در حاليکه مجلس هاي
شوراي واقعي و آزادي هاي اجتماعي، آخرين و بلکه يگانه سنگرهاي استقلال
کشورها و ضامن بقاء و سعادت ملت ها هستند.
شما نمايندگان محترم و کساني که زمام امور، فعلاً در اختيارشان است، دو راه در پيش داريد:
اجراي انتخابات در شرايط و جو حاضر
انجام انتخابات واقعاً آزاد و ملي بر طبق قانون اساسي
بديهي است که در شرايط حاکم و محيطي که روزنامه ها و رسانه هاي گروهي،
راهپيمايي ها و اجتماعات، محاکم و منابر، نهاد ها و جمعه ها حالت انحصاري
يک طرفه داشته، مخالفين و معترضين و غير موافقين، محروم از روزنامه و
اجتماعات و سخنراني هاي عمومي باشند و در صورت نامزد انتخابات شدن، نگران
از حملات و خطرات شديد، خصوصاً در شهرستان ها باشند، با چنين احوال و
اشکالات، هيچ انتخاباتي را هيچ آدم منطقي منصف، انتخابات آزاد نخواهد گفت.
عکس العمل طبيعي و معني دار مردم اگر به حال خود گزارده شوند، تعلل و
تقليل مشارکت است، بنابراين از پشت اين تريبون اعلام مي نمايم که انتخابات
خالي از آزادي و نظارت ملي و مجلس حاصل از آن فاقد کمترين اثر براي اهداف
فوق و عاري از اعتبار و ارزش از نظر شرعي و قانوني و حقوقي بوده، هر
اکثريتي که آورده شود و هر ادعايي که از استقلال و تاييد مردم بنمايند،
مردود و باطل است.
انتخابات واقعاً آزاد اين است که اسماً و رسما به دور از تبعيض و
تظاهر و از هم اکنون که چند ماه به زمان انتخابات مانده است، اعلام و
اجراي آزادي گرديده، اجازه نطق و نوشتن و گرد آمدن، آن طور که قانون اساسي
و قانون مطبوعات مقرر داشته است به موافق و مخالف داده شود؛ همه افراد ملت
در اظهار عقيده و انتقاد و اعتراض در انتخابات نمايندگان خود آزاد باشند و
از تهمت و تهديد...
(در این لحظه نطق پیش از دستور مهندس بازرگان به دلیل اعتراض شدید و
شعارهای مرگ بر بازرگان راهيافتگان مجلس و سکوت رضایت آمیز هاشمی
رفسنجانی رییس وقت مجلس نا تمام میماند)