از جنبه هاي مختلف مي توان به شباهتهاي شرايط پذيرش قطعنامه 598 و بحران هسته اي پرداخت،در اين مقاله سعي مي شود به تاكتيك هاي تبليغاتي جمهوري اسلامي و اثر آن بر تصميم گيري هاي بحراني پرداخته شود.

« جنگ جنگ تا پيروزي» ،«راه قدس از كربلا مي گذرد»، «ما سرنوشت جنگ را در جبهه هاي جنگ تعيين مي كنيم نه پشت ميز مذاكره» و نهايتاً تشبيه پذيرش قعنامه به جام زهر،اينها تنها گوشه اي از فضاي سنگين تبليغاتي دوران جنگ است.فضايي كه شور و اشتياق وافري در قشر جوان و مذهبي آن روزگار به وجود آورد و عملاً ادامه جنگ به عنوان يك «وظيفه شرعي »و بدتر از آن «يك امر بديهي» در ميان مردم جا افتاده بود.اين امر در زمان جنگ به نفع نظام حاكم بود چراكه هيچگاه سيل انساني ارسالي به جبهه ها براي عملياتها –چه بي هدف چه هدفمند- متوقف نشد(هرچند در سال آخر اين روند رو به نزول رفت) ليكن در وقت تصميم حساس پذيرش قطعنامه اين تبليغات و هياهوها آنچنان فضاي جامعه را تحت تاثير قرار داده بود كه مسئولين مملكت با وجود داشتن ادله كافي براي پذيرش قطعنامه ،در مقابل خواست و انتظار توده تصميم گيري را بسيار سخت مي ديدند.اين امر تا آنجا پيش رفت كه در خاطرات هاشمي رفسنجاني آمده كه وي ازآيت ا... خميني درخواست نمود به خاطر تبعات احتمالي پذيرش قطعنامه اين اقدام از طرف آقاي هاشمي صورت پذيرد و بعد امام وي را عزل نمايد.اينجاست كه مي شود به بحران تصميم گيري پي برد،بحراني كه حتي ممكن بود هاشمي به عنوان يك مهره كليدي نظام براي يك تصميم گيري حذف شود.

حتي بعد از پذيرش قطعنامه عده اي كه فقط به خاطر دستور رهبري جبهه ها را ترك كرده بودند و به خيال خود هيچ دليل منطقي براي آن نداشتند مگر اطاعت از امام ،بلافاصله پس از عمليات فروغ جاويدان درخواست از سرگيري جنگ را دادند.بحران هنوز ادامه داشت ولي كسي جرات مخالفت نداشت!

در شرايط فعلي نيز نظام در ظاهر با 5+1 در گير است ولي در واقع به دليل تبليغات بيش از حد و بديهي نشان دادن نياز به غني سازي و تلقين آن به عنوان يك خط قرمز براي نظام در اذهان توده مردم ،با ذهن توده درگير است و نمي داند در صورت پذيرش تعليق ،با افكار عمومي چه كند!نمي داند طرفدارانش در ميان بهت و سردرگمي ناشي از چنين تصميمي چه قدر ريزش خواهند داشت و با توجه به عدم حضور شخصي مثل آيت ا... خميني براي اعمال تصميم بي چون و چرا و اعلام تصميم مطلق ،نمي دانند در صورت نياز به اخذ چنين تصميمي ،مسئوليت آن بر عهده چه كسي باشد كه اولاً وجهه و جايگاه لازم براي اخذ اين تصمييم را داشته باشد و ثانياً ضربه كمتري به اشخاص رده بالاي حاكميت وارد شود.

اين عوامل باعث شده تصميم گيري مسئولين در رابطه با انرژي هسته اي همواره در هاله اي از ابهام و غير قابل پيش بيني باشد و هميشه در آخرين لحظه اعلام مي شود غني سازي اورانيوم خط قرمز نظام است و باز به نقطه اول برمي گرديم.به هر حال دير يا زود نظام مجبور خواهد شد مانند دفعات قبلي بين افكار توده و فشارهاي خارجي موازنه اي ،نه براي مصلحت كشور كه براي تداوم حكومتش انجام دهد و تصميم نهايي را بگيرد.

-------------------------------------

پي نوشت : علي صابري آزاد شد